Pentsioak

Oraingo onetan langabezia eta pentsioa hitz egitera nator, badakigu urte hauetan gure albisteen  pantaila printzipalak izan direla,egunkariaren lehenengo orrialdeak eta irratiak behin eta berriro erreprodukziotako arazoak. Gure egunerokoan gure aitonak ditugu, gertukoak ala urrutikoak eta seguruena entzun diezuela hauen arazoa, eta orain pentsioak zer ? Urteetan egindako lana zer ?

Baina pentsioak zer dira ? Pentsioak  pertsona batek behar adinako diru sarrerarik eskuratzen ez duenean (erretiroan, alarguntzean edo gaigabezia izategatik) gizarte segurantza edo beste erakunde pribatu batetik aldika jasotzen duen dirua da. Askotan, erretiroko pentsioetan batez ere, pentsiodun guztiek euren lan-bizitzan osatu duten fondo batetik ordaintzen dira pentsioak.

Informazio iturri  batetik hartutako informazioarekin “El 36% de las pensiones en Euskadi no llega a los 735 euros del Salario Mínimo”, hau da, egoera alarmantea eta larria da estatuarentzar, arazoa handia da, zeren eta egoera honetatik ateratzeko egun batetik bestera ez gara aterako, gainera ondorengoak gu izango gara , beraz presio soziala altua izan behar du, soluzio bat bilatu eta lana egiten hasi. Badakigu gobernuak errekorte batzuk egiten dabilela ea arazo onei buelta eman dezaken, baina zaila dirudi. Errenta mota honek indibiduoaren biziraupena bermatzeko balio du, oinarrizko behar pertsonal eta familiarrei aurre egiteko prestazio ekonomikoa da.

Aipatu behar dut gainera langabezia tasa altuagoa dela haurreko hamarkadetan baino eta pentsioa jasotzeko zure soldataren arabera jasoko duzula.

Argi dago gure etorkizunari begira aldaketa handia izan behar duela , nun lan handia dagoela eta gauzak asko aldatu behar ditugula.

Nun begiratu dudan informazioa:

https://www.diariovasco.com/economia/pensiones/pensiones-euskadi-llega-20180318124209-nt.html

https://www.elmundo.es/espana/2018/02/28/5a95abd6468aeb8e1b8b4605.html

https://eu.wikipedia.org/wiki/Pentsio

https://www.google.com/search?q=pensionistas&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ved=0ahUKEwj7tZ6kyYThAhVIOhoKHY4FAjIQ_AUIDigB&biw=1366&bih=657

Fraude fiskala eta paradisu fiskalak

Fraude fiskalak zergen ordainketa saihestean datza, legez kanpo egindako ekintzengatik. Kasu geihenetan, dokumentuak faltsifikatuz edo horiek ez aurkeztuz egiten da.


EAE Business Schoolek egindako ikerketa batean lortu zituen emaitzak harrigarriak izan ziren, izan ere, Espainian, urtean, 20.000 fraude fiskal baino gehiago egiten direla aurkitu zuten. IVA-rekin egiten diren fraude fiskalak kenduta, horiek kontatuko bagenitu, 40.000tik gorakoak izango liratekelako zifrak. Fraude fiskala egiteko hainbat arrazoi daude, hala eta ere, egitea ez da batere egokia, fraude fiskalak ondorioak ekartzen baitizkio gizarteari. Oso ohikoa da fraudea egitea dirua bsete herrialde batean deklaratu gabe eduki ezkero, esaterako, paradisu fiskal batean.

Paradisu fiskalak  bertan bizi edo kokatuta ez dauden hiritar eta enpresei zerga-sistema bereziak ezartzen dizkien lurralde edo herrialdea da. Mundu osoan zehar hainbat paradisu fiskal daude:

 Gehienetan paradisu fiskaletan dirua sartzen duen jendea, diru asko duen jendea izaten da, ekintza ilegaletan sartuta egoten baita. Lionel Messi futbol jokalaria, adibidez, 2017.urtean epaitua izan zen, haziendan 4,1milioi euro deklaratu ez zituelako 2007,2008 eta 2009 urteen artean, Espainian 10,1milioi euro kobratu ondoren. Auzia eta gero plazaratu denez, bai Messik eta baita bere aitak ere, Belicen, Uruguayn, Erresuma Batuan eta Suizan, hau da, paradisu fiskaletan, sartu zuten dirua, zergak ordaintzea saihesteko.

Lehen aipatu bezala, fraude fiskalak ondorioak dakartza gizartean:

• Estatua kaltetzen da, zerbitzu publikoak murrizten direlako
• Herritarrek ordaindu beharreko zergak handitu egiten dira, zerbitzu dezenteak eman ahal izateko
• Legegintzak ezarritako aberastasunaren banaketaren helburuak kaltetzen ditu
• Herritarren konfiantza estatuarekiko izorratzen du
• ...

 Messiren kasua 20.000 edo 40.000 horien arteko bat bakarrik da. Espainian azken urteetan egon den egoera ikusita, oso zaila ikusten dut, nik behintzat, egoera hau aldatzea. Horrez gain, Espainia oso herrialde korruptua da eta oso ohikoa egiten da oraindik jendea harro egotea haziendan dirua ez deklaratzeagatik. Hori dela eta, nire ustez, generazio berriei erakustea da helburua, zer dagoen ondo eta zerk kaltetzen duen gizartea jakitea eta kontzientziatzea, horrelako kasuak gutxitzen joateko eta herrialdeak berak, hobera egiteko, bizitzako alderdi guztietan.

Iturriak:
https://www.eaeprogramas.es/blog/todas-las-cifras-del-fraude-fiscal-en-espana
https://eu.wikipedia.org/wiki/Iruzur_fiskal#Iruzur_fiskalaren_ondorioak
https://eu.wikipedia.org/wiki/Paradisu_fiskal
https://elpais.com/deportes/2016/07/06/actualidad/1467801565_113121.html
https://www.elconfidencial.com/economia/papeles-panama/2018-06-20/messi-sociedad-papeles-panama-vigente-investigada_1581121/

Haziendak 702 milioi itzuliko dizkio Telefonicari

Haziendak 702 milioi itzuliko dizkio Telefonicari

Telefonicak CNMV-ri (Comisión Nacional del Mercado de Valores) informatu dio gaur haziendak 702 milioi euro itzuliko dizkiola epaiketa irabazita  2008 eta 2011 urteetako sozietate zergen ondorioz. Horrez gain, AEVM-k (Autoridad Europea de Valores y Mercados) ordainketa atzera bota nahi du izan ere, ez dira kontuan hartu atzerapen interesak.

Ordainketaz gain, Telefonicak baita burtsan igoera handia izan du eta  %2,8a igo egin da, gutxi gorabehera 7,8 euro. Hori guztiak Telefonicak 40.000 milioi euro berreskuratzea burtsan merkatuan ahalegindu du.

Edozein kasutan, merkatuak bere apustuak egin zituen zeintzuk izango ziren Telefonicak jasoko zituen etekinak aurreikusi nahian. Baita aipatzekoa da, Telefonicak urtarrilean izandako auzian arrazoia eman ziotela aipatu zuten, horren ondorioz apustuak ez dira oso ezberdinak izan.

Bukatzeko prozesu luzea  egon dela aipatu nahi dut. Horrek gastu handiak sortu dizkio bai haziendari eta bai telefonicari, zehatzago esanda, guztira 206 milioi kostatu du ikerketak.

Bibliografia:

https://cincodias.elpais.com/cincodias/2019/03/15/companias/1552649361_247263.html

https://www.elconfidencial.com/empresas/2019-03-15/hacienda-devuelve-702-millones-a-telefonica-por-impuestos-pagados-de-mas_1884586/

http://www.expansion.com/empresas/tecnologia/2019/03/15/5c8b932e268e3ef2198b4613.html

https://www.eldiario.es/tecnologia/Telefonica-conocerse-Hacienda-devolvera-millones_0_878062514.html

                        

atzerriko inbertsoreak

ATZERRIKO INBERTSOREAK ETXEBIZITZAREN PREZIOAK IGOTZEA ERAGITEN DU

Azken urte hauetan Espainiako etxebizitzen errentagarritasuna eta herrialdeko bizitza kalitateak, atzerriko inbertsore asko ekarri ditu. Inbortsore horiek etxebizitzen prezioak inoiz izandako prezio altuetara ekarri dituzte, eta horregatik, geroz eta zailagoa izaten ari da herrialdeko pertsona batentzat bere etxebizitza mantentzea edo berri bat erosi edo alokatzea. Inbertsore horiek Errusiatik, Erresuma Batuetatik, Ameriketatik edota Venezuelatik.

Egoera honen aurrean espainiar askok beren etxebizitzak galdu dituzte (batez ere alokairuan bizi direnak) inbertsore hauen egoera ekonomikoak ahalbidetzen dielako etxebizitza asko erostea. Arazoa ez da etxebizitzen eskaintza, baizik eta eskaria, geroz eta altuagoak direnez prezioak familiek haien betiko auzotik joan behar dira merkeago den auzo batera edo hiriko inguruetara.

Donostia Espainian gertatzen ari denaren adibidea da, izan ere, alde zaharrean adibidez geroz eta inbertsore gehiago daude, bai etxebizitzetan, bai lokaletan. Auzoko jendea beste auzoetara joan beharko da. Batez ere hotelak egiteko eraikin osoak erosten dituztenez, bertan bizi diren pertsonak etxez aldatzen dira eta horrela jarraitzen badu egoerak, Donostia oporretarako hira izango da eta ez egunerokotasunean bizitzekoa. 

Renfe Monopolioa

Renfe Monopolioa

Renferen trenbidearen monopolioaren amaierak zerbitzuetan hobekuntzak eta prezioen beherakadak ekarriko ditu, baldin eta Estatuak ez badituzte oztopoak jartzen konpetentziari.  Trenaren erabiltzaileak oso pozik daude. Bidaiarientzako trenbideak, Renferen etorkizuneako liberalizazioak infloxio puntu bt markatuko du 2020ea, konpainia publiko bat, non bere etengabeko galera handiak beraien kolaboratzaileak estali dituzte bere jaiotzetik, 40. hamarkadako hasieran. Estatuabeste operadore pribatuekin lehiatuko beharko da, komunitatearen zuzentarauaren ondorioz. 

Lehenengo urratsa dagoenekoemanda dago, konpetenziak (CNMC) argi berdea eman zuen irailean lehenengo abiadura handiko zerbitzu pribatuari, nahiz eta, nolanahi ere, nazioarteko lerroa da, non bere liberalizazioa dagoeneko indarrean dagoen. Lotura honek Madril eta Montpellier lotzen ditu, baina Bartzelonan ere geldituko da, Renfek trafiko gehien duen lekuan. Beste abantaila batzuen artean, Madril eta Bartzelonako bidaien maiztasuna% 50 gehituko da, eta iraupena% 10 murriztuko du eta billeteen prezioa ere jetsi egingo da. 

LEGE IRUZURRA KONTRATUETAN

Gaur egun, bizi garen gizartean ohikoa da iruzurra egitea, kontratuetan... etab. Euskal Herria ere hor sartzen da, EAEn Lan Ikuskaritzak 21.360tik gora ekintza egin zituen 2018an,  17.991 kontratu berrikusi zituen eta hoietatik 7.860k legeari iruzur egin ziotela antzeman zuten. Hainbeste al dira lege iruzurra egiten dutenak? Egoera honi nola egin daiteke aurre?

Lege izurrura ez egiteko edo kasuak jasteko, Lan Ikuskaritza arduratzen da. Zehatzago esanda, Lan eta Gizarte Gaien Ministerioaren esku dagoen erakundea. Lan baldintzetan eragina duten arauak betetzen direla bermatzea, zigorrak jartzeaz, enpresentzako eta langileentzako aholkularitza lana egiteaz... etab. arduratzen da.  Diotenez, 832 arau hausteren gaineko zigorrak ezarri zituen, guztira 5,6 milioi eurokoak; horrela, %42ko hazkundea izan dute aurreko urtearen aldean.San Josek aipatu du Lan Ikuskaritzak «eraginkortasun handia» izan duela. 

Urte honetari begira, hainbat helburu ditu lan ikuskaritzak. Oro har,  lan munduan emakumeek pairatzen dituzten arazoei aurre egiten jarraitzea, soldata arrakala kentzea eta gainerako lan baldintzak parekatzeko.

Laburbilduz, lege iruzurra desagerrarazi beharko litzateke ez baitu ezer onik ekartzen, guztion hobe beharrez eta gizarte hobe bat eraitzeagatik. Horretarako,  denon ohiturak aldatu beharko liratezke ez da gutxi batzuen kontua soilik...

Informazio iturria:

https://www.naiz.eus/eu/actualidad/noticia/20190220/7-800-kontratutan-lege-iruzurra-antzeman-zuen-iaz-eaeko-lan-ikuskaritzak

LEGE ZERBITZUA

LEGE ZERBITZUAK, MONTEROK PROMES EGINDAKO 7.000€ EUROAK KOMUNITATE AUTONOMO BAKOITZARI, ATZERATU DITU. 

Haziendako ministrak esan du arazo juridiko batzuk egon direla eta horregatik ez dela diru hori pagatu, baina modu intentsu batean konbenzitzen saiatzen ari dela bere subordinatuei lege hori aproba dezaten. Iturri ofizialen arabera zailtasun teknikoak egon direla esaten dute, presupuestoak aprobatu baino lehen dirua ematea komunitateei ez zaie logikoa iruditzen.

Aurtengo aurrekontuaren luzapena aintzat hartzea da dekretu bidez, komunitateei 7.000€ miloi euro entregatzeko . Zifra hau  %7,2 da, estatuek komunitateei egindko transferentziak gehitzea agindu zutenarekin buruzkoa da 2018 urtearetaz hitz egiten.

Ministra berak admititu zuen orain dela bi egun bere promesak arazo juridikoak ekarri zituela eta bere promesa horrek deuda politikoak ekarri ditzazkela,baina esan zuen ez zuela atzera egingo eta bere subordinatuei konbenzitzen saiatzen ari zela. Promesa hori autonomia erkidegoetako likidezia injekzio garrantzitsu bat aprililaren 28an hauteskunde orokorretan ez ezik, maiatzaren amaieran hauteskunde autonoikoek baino lehen. Egin duten frenazo hori kontsekuentziak ekar ditzazke likidazioan autonomia erkidegoetan 

Nire ustez zerbait esaten bada gero bete egin behar da bestela ez duzu esan behar oso oso seguro baldin bazaue egin promesak  bestela ixilik egon.